Radio Atlantis Rotterdam

Je moet Rotterdammer zijn met een geboortejaar van ongeveer 1972 of daarvoor. De kans is groot dat je bij het horen van een kort radiofragment van commercial of jingle deze zonder probleem zult kunnen meezingen. Hoe kan het ook anders. Overal waar je kwam, in winkels, bedrijfsruimtes, wachtruimtes in de taxi, overal stond de radio op dezelfde zender afgesteld: Radio Atlantis Rotterdam op 103.0 of later 100.1 FM. Vierentwintig uur per dag muziek, horizontaal geprogrammeerd. Met overdag op het hele uur lokaal nieuws. Het station heeft bestaan van 6 juni 1981 tot 5 december 1983. In die periode werd het station maar liefst 36 keer door de politie uit de ether verwijderd. Met de officieel opgegeven reden “storing in de ether” had dat niets van doen. Atlantis was ongekend populair en vormde daarmee een bedreiging voor het omroepbestel. 

Begin jaren tachtig bestond er in Nederland nog geen lokale, regionale of commerciele radio. De luisteraar moest het doen met vier landelijke zenders. Hilversum 1 voor informatie, Hilversum 2 voor lichte muziek, Hilversum 3 was er voor popmuziek en Hilversum 4 was de klassieke zender. Er waren plannen voor regionale radio maar de weg daarnaartoe was lang en ingewikkeld. Dit gaf ruimte voor zogenaamde radiopiraten om met een illegale FM-zender programma’s uit te zenden en luisteraars aan zich te binden. Het merendeel van deze initiatieven kwam niet verder dan een zeer amateuristisch, soms ronduit tenenkrommend niveau. Er waren ook uitzonderingen. Het was niet voor niets dat in de grote steden relatief professionele radiostations ontstonden. Met vrijwilligers, reclameinkomsten en een horizontale programmering, nog afgekeken van de zeepiraten uit de jaren zeventig, ontstonden een aantal professionele zenders. 

Voor de meeste stations in die vroege jaren tachtig eindigde het zendavontuur met een inval door de politie. Waar een station te populair werd volgde een opdracht van justitie aan de Radio Controledienst (RCD) van de toenmalige PTT om de zender uit te peilen en vervolgens de politie een inval te laten doen. Zo verliep het ook Radio Atlantis. Het zendpand bevond zich aan de Rochussenstraat 359b. In totaal 36 keer is de politie binnengevallen. Men betrad het pand, trof hooguit een zender en bandrecorders aan, haalde alles inclusief antenne weg. Daar was in de hoogtijdagen dan wel meer dan een hoogwerker voor nodig want Atlantis had meerdere masten naast elkaar staan. Omdat er in Rotterdam geen kraanverhuurbedrijf aanwezig was dat de onsympathieke klus wilde klaren moest men deze van elders laten komen. 

479683884_6_tQPU 

(c) http://www.radioatlantisrotterdam.nl

 

Kat en muisspel met autoriteiten

Radio Atlantis Rotterdam was strak georganiseerd door de oprichters Rob Rotgans (alias Paul van Delft) en John Briggs (tragisch omgekomen door een vuurwerkbom in Schiedam op 1 januari 1998). Bij voldoende advertentie-inkomsten beschikte men over een voldoende voorraad zendapparatuur. Het werd de sport om zodra de invalwagens de Rochussenstraat weer verlieten, de zender weer online te hebben. Het grote publiek kreeg dat al snel in de gaten, hetgeen enorm bijdroeg aan de enorme populariteit van het station. Toch heeft ook Radio Atlantis deze strijd niet kunnen volhouden. Als de autoriteiten zeer fanatiek blijken met het oprollen van de zender komt er na 36 keer een einde aan Radio Atlantis in Rotterdam. In een radiomagazine verschijnt in december een laatste bericht voor trouwe luisteraars. 

hetoverlijdensberichtvanatlantisfrmdecember1983

(c) Free Radio Magazine, bron http://www.radioatlantisrotterdam.nl

 

Mijn herinneringen aan Atlantis

Ik was in de zomer van 1983 16 jaar geworden en een grote fan. De radio stond dag en nacht op FM 100.1. Met de jaarwisseling 1982/83 kreeg ik kerstkaart met een persoonlijk dankwoordje van Rob Rotgans. Ik was daar zeer verguld om, want als er in Rotterdam in die tijd iets “hip” of “gers” was dan was het wel Radio Atlantis. Na elke inbeslagname zat ik geboeid te luisteren totdat de zender weer terugkwam. Eerst een ruis, dan een signaal en al snel werd er dan een band opgestart met de bekende jingles, muziek en commercials. “Atlantis is weer terug” klonk het dan enthousiast uit mijn mond. Ik ging ook wel eens kijken bij het zendpand. Met de (toen nog fonkelnieuwe) metro naar Coolhaven en dan een kleine stukje lopen naar de Rochussenstraat waar die enorme zendmast op het dak stond. 

 

Vervolgactiviteiten

Na Rotterdam verhuist de zender naar Belgie, net over de grens. Met een straalzender wordt vanuit Rotterdam een signaal daarnaartoe gestuurd wat vanuit Belgie dan via de FM wordt uitgezonden. Het is te ver weg en de zender is vrijwel niet meer te ontvangen in Rotterdam. De zender wijkt later uit naar Antwerpen. Op het dak van het Toerist hotel staat een zendmast, en in een kamertje staat een toren van Sony-CD wisselaars.Nadat ik als fan kennis had gemaakt met Rob en John ben ik in 1986 een keer meegeweest om dat daar te zien. Spannend! Ook mocht ik wel eens een uurtje in de studio een eigen Atlantis bandje opnemen. Zat ik daar ineens in de studio van Atlantis, kon ik zelf mijn muziek uitzoeken en het met jingles aan elkaar breien. 

 

Atlantis heeft nog geprobeerd om via legale weg een zendvergunning te bemachtigen. Het heeft allemaal niet mogen baten. De overheid was inmiddels vergevorderd met de oprichting van Radio Rijnmond. Atlantis werd als een grote bedreiging daarvoor gezien, gelet op de mateloze populariteit van het station. Een handtekeningen actie, de oprichting van een stichting, zelf het in groot Rotterdam publiceren van een gratis krant, het heeft uiteindelijk allemaal niet mogen baten. 

 

Ik was zeer teleurgesteld dat “mijn” radiostation niet mocht zijn. Toen de zender wegviel werd het stil in Rotterdam. Achteraf bezien is nog opmerkelijk dat het imago van het station feitelijk niet in verhouding stond tot de daadwerkelijke technische organisatie. Atlantis was zo groot, dat je het beeld had van een kantoorpand met vele studio’s en vele medewerkers. In werkelijkheid ging het vaak om een vooraf opgenomen cassettebandje. Het geheim zat echter in het format van de programmering. Met een groot aantal kwalitatief zeer sterke jingles kon een zeer sterk imago worden neergezet. In combinatie met vrolijke gezellig ingezongen commercials ontstond al snel een fraai geheel. Bedenk daarbij ook dat er in feite weinig concurrentie was. 

 

Nu rest alleen nog de herinnering aan dat “gave” puur Rotterdamse radiostation. Op internet is sinds enkele jaren een internetradiozender gewijd aan deze historie (radioatlantisrotterdam.nl).

 

Paul en John hebben met Atlantis laten zien dat je met beperkte middelen tot grote resultaten kan komen. Als je goed nadenkt over de rol die je als station wilt spelen, en een slim passend format daarbij ontwerpt kun je ook met uiteindelijk een cassettebandje tot hele grote resultaten komen. Feitelijk hadden deze mannen een briljant gevoel voor marketing communicatie. 

 

rob rotgans en john briggs 1981

links Rob Rotgans, rechts John Briggs (Rotterdam, 1981)

bron http://www.radioatlantisrotterdam.nl

1000911_657003110981758_560220791_n

 En zo ging het eraan toe in de studio. Hier Paul van Delft achter de knoppen. Het was nog een tijd van LP’s en cassettebandjes. Op de draaitafels lagen matjes waardoor je een plaat superscherp kon timen. Het mengpaneel bevatte een quickstart om de cassettebandjes op exact het juiste moment te kunnen laten starten met een of meer jingles. Een computer? Daar werd nog niet eens over nagedacht. En ook nooit gemist volgens mij.  

 

 

 

 

Advertenties

2 Reacties op “Radio Atlantis Rotterdam

  1. Hallo DerkJan,
    Wat een professioneel geschreven overzicht van Radio Atllantis. Dank je wel!
    Was jij ook de ontwerper van het Atlantis logo?

    Jij bent een van de boys die ik nooit zal vergeten!

    Het allerbeste toegewenst van Paul

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s